Formy wtryskowe są skomplikowanymi technologicznie narzędziami służącymi do nadania kształtu wyrobów formowanych metodą wtrysku. Podstawową funkcją formy wtryskowej jest umożliwienie wypełnienia płynnym tworzywem gniazd formujących i uformowanie wyrobu, który odzwierciedla kształt gniazd formujących.

Drugą podstawową funkcją formy wtryskowej jest efektywne i równomierne odprowadzanie ciepła od gorącego płynnego tworzywa.

Trzecią podstawową funkcją formy wtryskowej jest umożliwienie usuwania wyprasek w szybki i powtarzalny sposób.

Formy wtryskowe wykonuje się w narzędziowniach na obrabiarkach cnc.

Formy wtryskowe do tworzyw sztucznych wykonuje się głownie ze stali.

Formy wtryskowe mogą być jedno gniazdowe i wielo gniazdowe tzn., że w danej formie przy jednym procesie wtrysku tworzywa produkowany jest jeden wyrób lub kilka wyrobów.

Forma wtryskowa musi być także wyposażona w:

• płyty montażowe
• system wypychania wypraski i wlewków
• elementy prowadzące

Rozróżniamy formy wtryskowe zimno kanałowe oraz gorąco kanałowe. Nowoczesne formy wtryskowe wyposażane są dodatkowo w systemy gorąco kanałowe (systemy gk). System gorąco kanałowy do formy wtryskowej przeważnie składa się z:

• specjalnych dyszy
• odpowiednich rozdzielaczy
• oraz regulatora temperatury

Mają one na celu podwyższenie jakości wtryskiwanych wyprasek.

Na koszty wykonania formy wtryskowej składają się poszczególne elementy:

• koszty projektowania formy wtryskowej (CAD, CAM, CAE)
• koszty materiałów (głównie stali)
• koszty obróbki CNC (toczenie, frezowanie, drążenie, szlifowanie, polerowanie)
• koszty normaliów do form wtryskowych (system wypychania, płyty formy, systemy gk)
• koszty obróbki cieplno-chemicznych (hartowanie, azotowanie)
• koszty obróbek galwanicznych (np. chromowanie)

Coraz większy udział technologii wtryskiwania w produkcji wszelkiego rodzaju elementów z tworzyw, a co za tym idzie wytwarzania coraz większej liczby narzędzi – form wtryskowych spowodował wprowadzeniem do ich budowy – normaliów. Normalia są to skatalogowane w ustalonym szeregu wymiarowym części wykorzystywane w budowie form wtryskowych.

Znajdują się tam m.in.:

• kompletne obudowy form wtryskowych, czyli komplet płyt wraz z elementami prowadzącymi i łączącymi,
• elementy układu wypychania wyprasek – różnego rodzaju wypychacze,
• elementu układu chłodzenia, jak: różnego rodzaju króćce, korki zaślepiające, przegrody i rurki do zrealizowania chłodzenia długich stempli,
• pierścienie centrujące i kompletne systemy GK.

Stosowanie elementów znormalizowanych przyśpiesza wykonanie formy ze względu na to że powtarzające się elementy budowy formy nie trzeba wykonywać, ale można kupić gotowe. Poniżej zamieszczono przykładowe firmy sprzedające normalia:

• FCPK
• HASCO
• DME

Elementy do budowy systemu GK, m.in.:

• EWIKON
• WADIM PLAST

Złączki do cieczy chłodzącej, m.in.:

• STÄUBLI

W serwisie będziemy systematycznie prezentować najciekawsze rozwiązania dotyczące wykonawstwa form wtryskowych.